დასრულებული პროექტები
სიახლეები

ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლს“ 2017 წლის განმავლობაში არაერთი წარმატებული საქმე ჰქონდა, მათ შორის აღსანიშნავია:

ევროსასამართლოში საქართველოს მოქალაქე შიოშვილი რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ გადაწყვეტილება, რომელიც 2017 წელს აღსრულდა და განმცხადებელმა  კომპენსაცია (30 000 ევროს ოდენობით) მიიღო.

2007 წელს დაპატიმრებული თავდაცვის სამინისტროს თანამშრომელის საქმე, რომელიც გამართლდა და 14.12.2017 სასამართლოს გადაწყვეტილებით პროკურატურას დაეკისრა კომპენსაცია უკანონო პატიმრობისთვის (დაახლოვებით 70 000 ლარის ოდენობით)

2017 წლის 30 მაისს თბილისიდან გატაცებული აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის აფგან მუხთარლის საქმე. „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ აფგან მუხთარლის და მისი მეუღლის, ლეილა მუსტაფაევას ინტერესებს იცავს ევროპის ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში. აღნიშნული საქმე საქართველოს პრეზიდენტის შეფასებით ,,ჩვენი სახელმწიფოებრიობისა და სუვერენიტეტისათვის სერიოზული გამოწვევაა,, ევროსასამართლომ საქმეს პრიორიტეტი მიანიჭა.

2017 ორგანიზაცია კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა ჩაატარა კვლევა სასამართლო დამოუკიდებლობის ხელისშემშლელი ფაქტორების თაობაზე და გამოავლინა შემდგომი საჭიროება, რომ საქართველოს იუსტიციის საბჭომ განახორციელოს სათანადო ღონისძიებები სასამართლო დამოუკიდებლობის ხელშემშლელი ფაქტორების აღმოსაფხვრელად.

ადამიანის უფლებათა კუთხით ქვეყნის მთავარ გამოწვევად რჩება:

- განსაკუთრებით საგანგაშო და უკიდურესად მძიმე ვითარებაა ადამიანის უფლებათა კუთხით ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. რუსეთის ფედერაციის უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლები რეგულარულად ახდენენ ადამიანების გატაცებას და თვითგამოცხადებული სამხრეთ ოსეთის და აფხაზეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლებისათვის გადაცემას, რომლებიც შემდგომ საკუთარი შეხედულებისამებრ მოქმედებენ.

- მართლმსაჯულება. მიმდინარე წლის განმავლობაში არ მომხდარა სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობის და გაძლიერების უზრუნველსაყოფად საჭირო ცვლილებები.

- სიძულვილის ენა, ძალადობა და აგრესია საზოგადოებასა და არასრულწლოვნებში. პრობლემის ერთ-ერთი აშკარა გამოვლინება იყო სკოლის მოსწავლეებს შორის არსებული კონფლიქტი, რომელიც ორი არასრულწლოვანის გარდაცვალების მიზეზი გახდა.

- პოლიციელების და სხვა სამართალდამცავთა მხრიდან არაპროპორციული ძალის გამოყენების და დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში ვერ ხდება ეფექტიანი და დროული გამძიების უზრუნველყოფა. გიორგი პერტაია საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებს ცემასა და არასათანადო მობყრობაში ადანაშაულებს. გამოძიებას დღემდე არ გამოუვლენია ბრალდებული პირები, ამასთან სამხრე ვიდეოკამერების გამოყენებაზე არ არსებობს ზუსტი რეგულირება რაც მანიპულაციების შესაძლებლობას ქმნის. საჭიროა დამოუკიდებელი საგამოძიებო მექანიზმის შექმნა ასევე.

- არასათანადო დამოკიდებულება ადვოკატების და ადამიანის უფლებათა დამცველების მიმართ საჯარო მოხელეთა მხრიდან. პრობლემის ერთ-ერთი აშკარა მაგალითია პოლიციის განყოფილებაში ნაცემი ადვოკატ გიორგი მდინარაძის საქმე, როდესაც საქმის გამოძიებას დიდი საზოგადოებრივი ძალისხმევა დაჭირდა. თუმცა სასამართლომ მოძალადე პოლიციელს არაპროპორციულად ლმობიერი სასჯელი შეუფარდა. მსგავსი პრაქტიკა წახალისების კარგი ნიადაგია ანალოგიური შემთხვევებისათვის.

-  ბავშვთა უფლებები, განათლება და ჯანდაცვა.

- გენდერული თანასწორობა სამუშაო ადგილებზე. თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველყოფა გენდერული კუთვნილების მიუხედავად პრობლემატური საკითხი იყო მიმდინარე წლის განმავლობაში და ასეთად რჩება.

-  უსახლკარობის პრობლემა.

- სოციალური ფონი სიღარიბე, პრობლემას წარმოადგენს დასაქმებულთა უფლებების დაცვა,  შრომის ღირსეული და ადექვატური ანაზღაურება, არც მიმდინარე წლის განმავლობაში არ ყოფილა განსაზღვრული მინიმალური ხელფასის ოდენობა.

- შრომის უსაფრთხოების არადამაკმაყოფილებელი მდგომარეობა. 2017 წლის განმავლობაში მშენებლობებზე მომხდარ უბედურ შემთხვევებს არაერთი ადამიანის გარდაცვალება მოყვა.

- უცხოელთა და თავშესაფრის მაძიებელთა უფლებები.  პრობლემას წარმოადგენდა საქართველოს თავშეფარებულ პირთა უფლებების დაცვა, ხშირია შემთხვევები როდესაც ისინი დაუსაბუთებელ უარს იღებენ ბინადრობის ნებართვაზე. ამის მაგალითია აზერბაიჯანის მოქალაქე, დევნილი ჟურნალისტების აფგან მუხთარლის და ლეილა მუსტაფაევას შემთხვევა, თურქეთის მოქალაქე ემერ ჩაბუქის შემთხვევა.

-  შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა მდგომარეობა;

- პატიმრების ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ჯანდაცვის არაადექვატური სერვისები თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებებში.

ორგანიზაცია ,,კონსტიტუციის 42-ე მუხლი,,  აქტიურად გააგრძელებს მუშაობას, რათა ქვეყანაში დაცული და უზრუნველყოფილი იყოს ადამიანის ძირითადი უფლებები და თავისუფლება.

21 დეკემბერს, 12:00 საათზე, საქართველოს უნივერსიტეტის საკონფერენციო დარბაზში გამოფენა „იცოდე შენი უფლება“ გაიმართა.

ეს გამოფენა საკამოდ უჩვეულო და არაორდინალურია, რადგან მას აქვს საგანმანათლებლო-შემეცნებით ხასიათი. ამ გამოფენის ფარგლებში არა მხოლოდ გამოფელინი იყო საგამოფენო მასალები, არამედ ჩატარდა მოკლე მიმოხილვა თითოეული უფლების შესახებ. ეს გამოფენა შემდგომში გაიმართება სკოლებში, სადაც მოზარდები მათთვის ადვილად გასაგები მეთოდოლოგიით შეძლებენ ადამიანის უფლებების შესწავლას.

21 დეკემბრის გამოფენა განკუთვნილი იყო სასწავლო დაწესებულებების მოსწავლეებისათვის, უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებისათვის, სამოქალაქო ორგანიზაციების აქტივისტებისათვის. ეს გამოფენა კარგი შესაძლებლობაა იმ ადამიანებისთვის ვინც დაინტერესებულია ადამიანის უფლებათა სფეროში ცოდნის ამაღლებით.

პირველად გამოფენის იდეა უკრაინაში სამოქალაქო ორგანიზაციის „მარტის“ პროექტების ფარგლებშიმომზადებული საკონკურსო ილუსტრაციების ფონზე წარმოიშვა. გამოფენა შექმნა 2011-2012 წწ. პერიოში, ხოლო 2014 - დან ფართოდ იყო გამოყენებული უკრაინის მასშტაბით სკოლებში, უნივერსიტეტებში, ბიბლიოტეკებში, მინიციპალიტეტების შენობებში და სხვა.ექსპოზიცია მომზადებულია სამოქალაქო ორგანიზაციების უკრაინის  ასოციაციის „უკრაინის ადამიანის უფლებების ჰელსინკის კავშირის“ მიერ ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტთან თანამშრომლობით, რომლის ფინანსური მხარდაჭერია ნორვეგიის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო.

საქართველოში აღნიშნული პროექტი ხორციელდება ადამიანის უფლებათა სახლის ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით.

12,13 და 14 დეკემბერს ადამიანის უფლებების სახლის წევრმა ორგანიაზაცია "კონსტიტუციის 42- მუხლმა" 12,13 და 14 დეკემბერს ადამიანის უფლებების სახლის წევრმა ორგანიაზაცია "კონსტიტუციის 42- მუხლმა" ჩერნიგოვის ადამიანის უფლებების სახლის ექპერტებთან ერთად ადამიანის უფლებების თემაზე გიდების მოსამზადებელი ტრენინგები ჩაატარა.

 

ეს ტრენინგები ემსახურება ადამიანის უფლებების თემაზე გიდების მომზადებას, რომელბიც გამოფება "იცოდე შენი უფლების" ფარგლებში ჩაატარებენ სხვადასხვა საგანმანათლებლო-შემეცნებით ღონისძიებებს.

საქართველოში აღნიშნული პროექტი ხორციელდება ადამიანის უფლებათა სახლთა ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით.

9 დეკემბერს, ადამიანის უფლებათა სახლში არასამთავრობო ორგანიზაციამ კონსტიტუციის 42- მუხლი და კერძო უმაღლესი სასწავლებელების ასოციაციამ" პრესკონფერენცია გამართეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში არსებული პრობლემების შესახებ.
საგანმანათლებლო დაწესებულებებში დაგროვდა სადაო საკითხები, სირთულეები, რომელთაც სტუდენტები და პროფესორ-მასწავლებლები ყოველდღიურად აწყდებიან, თუმცა ისინი ამ პრობლემებზე სხვადასხვა მიზეზების გამო ხმამაღლა არ საუბრობენ.
არსებობს უამრავი პრეცედენტი, რომლის დროსაც ირღვევა, როგორც სტუდენტის, ასევე პროფერ-მასწავლებელთა უფლებები. ეს ყველაფერი გამომდინარეობს იქიდან, რომ არ არსებობს შესაბამისი რეგულაციის დადგენილი წესები.
ხშირია პროფესორ-მასწავლებელთა უფლებების დარღვევაც როგორც შრომითი, ისე საავტორო უფლებების კუთხით. ამასთანავე ხშირია შრომითი ურთიერთობების პირობების დარღვევა. არის შემთხვევები, როდესაც აკადემიური თანამდებობის მქონე პირებს უმაღლესი სასწავლებელი უხდის ხელფასს მხოლოდ ჩატარებული ლექციების მიხედვით და არ ითვალისწინებს მის მონაწილეობას სხვა აკადემიურ აქტივობებში. ანაზღაურების საკითხებში კიდევ არაერთი პრობლემა არსებობს.
ამ პრობლემების უკეთესად შესასწავლად და რეაგირების მექანიზმების შესამუშავებლად არასამთავრობო ორგანიზაციამ კონსტიტუციის 42- მუხლი და კერძო უმაღლესი სასწავლებელების ასოციაციამ" გააფორმეს ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი, რაც უახლოეს მომავალში სტუდენტთა და პროფესორ-მასწავლებელთა დაცვის ცენტრის გახსნას ითვალისწინებს.

კონსტიტუციის 42-ე მუხლი ახორციელებს პროექტს ,,ქალი მსჯავრდებულებისთვის, რომელთაც განუცდიათ ძალადობა და დისკრიმინაცია, და მათი დაუცველი შვილებისთვის სერვისების მიწოდების გაუმჯობესება“.

პროექტის საერთო მიზანია ქალი მსჯავრდებულების გაძლიერება, რომლებიც არიან ძალადობის და დისკრიმინაციის მსხვერპლი და ასევე მათი დაუცველი შვილების თანადგომა, მხარდაჭერის სერვისებზე გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობის საშუალებით.

ამ ეტაპზე პროექტის ფარგლებში მომუშავე იურიტები ანნა თვარაძე და სოფიკო ალექსიძე მუშაობენ მიმდინარე 7 საქმეზე.

29 ნოემბერს, 12:00 საათზე ადამიანის უფლებათა სახლში „კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა“ გამართა პრესკონფერენცია საპატრულო პოლიციის მხრიდან განხორციელებული არასათანადო მოპყრობის შესახებ.

 

26 ნოემბერს თბილისში ნიკოლაძის ქუჩაზე საკუთარი ავტომანქანით მოძრავი გიორგი პერტაია საპატრულო პოლიციამ გააჩერა, მიაყენა შეურაცყოფა და დააკავა. იგი ავტომანქანაში  მეუღლესთან და არასრუწლოვან შვილთან ერთად იმყოფებოდა.

„მათ მომთხოვეს საბუთები, როდესაც მე გადავეცი ავტომანქანისა და ჩემი საბუთები პოლიციის თანამშრომლებმა დამიწყეს აგრესუილი საუბარი, მომაყენეს სიტყვიერი შეურაცყოფა და დამემუქრნენ. შემდეგ პოლიციის თანამშრომლებმა დამადეს ხელბორკილები, ჩამსვეს საპატრულო პოლიციის ავტომანქანაში და გადამიყვანეს დიღომში დროებითი მოთავსების იზოლატორში. გზაში პოლიციის თანამშრომლები მაყენებდნენ როგორც სიტყვიერ, ასევე ფიზიკურ შეურაცყოფას. ისინი მეუბნებოდნენ რომ ვიყავი ნასვამი, ასევე ვიყავი ნარკომანი და ამის გამო დამიჭერდნენ. ჩემი უარყოფისა და ნარკოლოგიურში შემოწმების მოთხოვნის შემდეგ მიპასუხეს რომ არ იყო პრობლემა, რადგან ნარკოტიკებს ჩადებას მარტივად შეძლებდნენ. მუქარასა და გინებასთან ერთად მაყენებდნენ ფიზიკურ შეურაცყოფასაც“- აცხადებეს გიორგი პერტაია.

27 ნოემბერს პერტაია გადაიყვანეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განხილვაზე. მოსამართლემ პოლიციის თანამშრომლებს დაავალა დამატებითი მტკიცებულებების წარმოდგენა და პროცესი 5 დეკემბრისთვის გადადო.

პოლიციის თანამშრომელთა ქმედებაში არის საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 333-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნები.

ყოველივე ზემოაღნინულიდან გამომდინარე „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ ითხოვს საქართველოს სსსკ მე-100 მუხლის თნახმად ამ ფაქტებთან დაკავშირებით დაიწყოს გამოძიება.

ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ ულოცავს გიორგი გიუნაშვილს ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის ციხიდან გათავისუფლებას და ოჯახთან დაბრუნებას.

გიორგი გიუნაშვილის ოჯახის წევრებთან შეთანხმებით, დაზარალებულის ინტერესებს იცავს არასამთავრობო ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ და მისი იურისტები არჩილ ჩოფიკაშვილი და დიმიტრი ხაჩიძე.

2008 წლის აგვისტომდე გიუნაშვილების ოჯახი სოფ. დისევში ცხოვრობდა, მათ საცხოვრებელი ადგილი ომის და ოკუპაციის შემდეგ იძულებით დატოვეს.

2016 წლის თებერვლის დასაწყისში გიუნაშვილებმა გაიგეს, რომ მათ სახლს ოკუპირებულ ცხინვალის რეგიონი (ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიები) სოფელ დისევში შლიდნენ უცნობი პირები და იპარავდნენ საშენ მასალებს. 08.06.2016წ როდესაც ძმები გადავიდნენ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე და ათვალიერებდნენ სახლს სწორედ მაშინ გამოჩნდნენ რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული სამხედროები. თავისუფლების უკანონო აღკვეთისგან თავის დასაღწევად ძმებმა გაქცევა სცადეს, თუმცა  გიორგი გიუნაშვილის დააკავება მაინც მოახერხეს, ხოლო რეზო გიუნაშვილმა ტყვეობას თავი დააღწია. ძმის გატაცების შესახებ რევაზ გიუნაშვილმა  პოლიციას აცნობა.

17 ივნისამდე გიორგი გიუნაშვილის ადგილსამყოფელი უცნობი იყო, ერთ-ერთი პირისაგან ოჯახისათვის ცნობილი გახდა, რომ გიორგი გიუნაშვილი იმყოფებოდა ცხინვალის ციხეში და მისგან ითხოვდნენ სხვადასხვა დანაშაულის აღიარებას.

2017 წლის 3 თებერვალს ოჯახისათვის ცნობილი გახდა, რომ გიორგი გიუნაშვილი  გაასამართლა ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის თვითგამოცხადებულმა სასამართლომ და მიუსაჯა 20 წლით პატიმრობა. განაჩენის მიხედვით, 03.02.2017წ. ,,სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ,, გიორგი გიუნაშვილს რუსეთის ფედერაციის სისხლის სამართლის კოდექსის რამდენიმე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულებისათვის 20 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. ოჯახის წევრების განცხადებით აღნიშნული ბრალდებები არის გამოგონებული და არარეალური.

ადამიანის უფლებებზე სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციულ ოლქში პასუხს აგებს რუსეთის ფედერაცია და ახორციელებს ოკუპირებული ტერიტორიის სრულ, ეფექტურ და რეალურ კონტროლს.

ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა“ მომხდარი დანაშუალის შესახებ (გიორგი გიუნაშვილის თავისუფლების უკანონო აღკვეთა) რუსეთის ფედერაციის მთავარ პროკურატურას აცნობა და მოითხოვა შემდეგი ინფორმაცია:

1. დაწყებულია თუ არა გამოძიება დაზარალებულ გიორგი გიუნაშვილის თავისუფლების უკანონო აღკვეთის ფაქტზე, რა კვალიფიკაციით და ვინ იძიებს სს საქმეს?

2. მინიჭებული აქვს თუ არა გიორგი გიუნაშვილს დაზარალებულის სტატუსი შესაბამისი დადგენილებით?

3. რა საგამძიებო მოქმედებები ჩატარდა დღემდე პასუხისმგებელი პირების იდენტიფიცირების და სისხლის სამართლებრივი დევნისთვის?

4. აქვს თუ არა გამოძიებას მოპოვებული ოკუპრებულ ცხინვალის რეგიონში თვითგამოცხადებული სასამართლოს განაჩენი ან, სხვა წერილობითი გადაწყვეტილება (საბრალდებო დასკვნა, პატიმრობის ბრძანება და ა.შ.) გიორგი გიუნაშვილის პატიმრობის თაობაზე. დადებით შემთხვევაში გთხოვთ გადმოგვცეთ მათი ასლი;

5. იგეგმება თუ არა თქვენს მიერ ღონისძიებები რის შედეგადაც მოხდება გიორგი გიუნაშვილის გათავისუფლება.

რუსეთის ფედერაციის სამხედრო პროკურატურიდან მიღებული პასუხის 15.05.2017. #2381 შესაბამისად, გიორგი გიუნაშვილი მართლაც დააკავეს რუსეთის ფედერაციის ფსბ-ს თანამშრომლებმა და სამხრეთ ოსეთის უზენაესი სასამართლოს 03.02.2017წ განაჩენით მას მიუსაჯეს 20 წლით თავისუფლების აღკვეთა.

მომხდარ დანაშაულზე გამოძიება მიმდინარეობდა საქართველოშიც.

ვინაიდან ქვეყნის შიგნით (რუსეთი და საქართველო) ვერავითარი ეფექტიან სამართლებრივი დახმარებას გიორგი გიუნაშვილი ვერ მიიღებდა ორგანიზაცია „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ ამზადებდა  შესაბამის განაცხადს ევროპის ადამიანის უფლებათა დაცვის საერთაშორისო სასამართლოში.

ორგანიზაცია მზადაა მომავალშიც გააგრძელოს დაზარალებულ გიორგი გიუნაშვილის სამართლებრივი დახმარება და ასევე სხვა მოქალაქეების ინტერესების დაცვა მსგავსი ტიპის საქმეებზე.

ხელმომწერი ორგანიზაციები ვეხმიანებით 2017 წლის 16 აგვისტოს ცხინვალის de facto რეჟიმის მიერ ახალგორის რაიონში მცხოვრები ქართველი სამოქალაქო
9 აგვისტოს ადამიანის უფლებათა სახლის საკონფერენციო დარბაზში „კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა“ პრესკონფერენცია გამართა რუსეთიდან დეპორტირებული