დასრულებული პროექტები
სიახლეები

21 ივნისს, 11:00 საათზე, „კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა“ გამართა პრესკონფერენცია თემაზე აფგან მუხთარლის საქმე და ევროსასამართლოს შეკითხვები საქართველოსა და აზერბაიჯანს.

ჟურნალისტის გატაცებიდან ერთი წლის თავზე, ევროსასამართლომ საქართველოს 8 და აზერბაიჯანს 6 კითხვა გაუგზავნა.

პრესკონფერენციაზე იურისტებმა განიხილეს კითხვები, რომლითაც ევროსასამართლომ მოპასუხე სახელმწიფოებს საქართველოსა და აზერბაიჯანს მიმართა. კითხვები ეხება ჟურნალისტის თბილისიდან გაუჩინარებას. სახელმწიფოებმა უნდა უპასუხონ, თუ რამდენად იყო დაცული ჟურნალისტის მიმართ კონვენციით გარანტირებულ უფლებები. სახელმწიფოებს კითხვებზე პასუხისათვის ვადა 31 ივლისამდე განესაზღვრათ. სახელმწიფოს პასუხების შემდეგ ,,კონსტიტუციის 42-ე მუხლი'' საკუთარ წერილობით შეფასებას წარადგენს.

2017 წლის 29 მაისს, თბილისიდან გატაცებული აზერბაიჯანელი ჟურნაილისტის აფგან მუხთარლის და მისი მეუღლის ლეილა მუსტაფაევას ინტერესებს ევროსასამართლოში ,,კონსტიტუციის 42-ე მუხლის,, იურისტები არჩილ ჩოფიკაშვილი და ნიკოლოზ ლეგაშვილი იცავენ. აფგან მუხთარლის და ლეილა მუსტაფაევას საქმეს განიხილავს ევროპის ადამიანის უფლებათა დაცვის საერთაშორისო სასამართლო საქმეს მინიჭებული აქვს პრიორიტეტი. საქართველოში დღემდე უშედეგოდ მიმდინარეობს გამოძიება.

20 ივნისი ლტოლვილთა საერთაშორისო დღეა. ეს თარიღი აღინიშნება მას შემდეგ, რაც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია „ლტოლვილის სტატუსის შესახებ“ ჟენევის 1951 წლის კონვენციის 50 წლისთავის აღსანიშნავად. ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის თანახმად, ნებისმიერ ადამიანს აქვს უფლება ეძებოს და ისარგებლოს თავშესაფრით.

მსოფლიოში განვითარებული მოვლენების შედეგად ყოველწლიურად იზრდება ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსის მაძიებელთა რიცხვი. მსოფლიოში დაახლოებით 65 მილიონი იძულებით გადაადგილებული პირია, მათ შორის – 20 მილიონზე მეტი ლტოლვილი, რომლებიც იძულებულები გახდნენ დაეტოვებინათ ქვეყანა ომისა და ადამიანის უფლებების დარღვევის გამო.

საქართველომ თავშესაფრის მაძიებელთა, ლტოლვილთა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა დაცვის ვალდებულება 1999 წელს აიღო, როდესაც ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ ჟენევის 1951 წლის კონვენციას მიუერთდა. დღეს საქართველოში არსებული ლტოლვილებისა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა უმრავლესობა ერაყის, აზერბაიჯანის, უკრაინის, რუსეთისა და სირიის მოქალაქეები არიან. მათი რაოდენობა 2012-2017 წლის მონაცემებით შეადგენს 1505 ადამიანს.

მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო წლების განმავლობაში საქართველო ხელისუფლების მიერ მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა თავშესაფრის მაძიებელთა, ლტოლვილთა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა შესახებ საკანონმდებლო რეგულაციებისა და პრაქტიკის საერთაშორისო ნორმებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით; თუმცა, რჩება გამოწვევებიც, რომელთა შორისაა სტატუსის მინიჭებაზე უარის თქმის დაუსაბუთებელი შემთხვევები, ქვეყნიდან გაუძევებლობის პრინციპის დარღვევა და ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა ინტეგრაციისათვის საჭირო პროგრამების ნაკლებობა.

მსოფლიოსა და განსაკუთრებით, მეზობელ ქვეყნებში ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის გაუარესების ფონზე, მნიშვნელოვანია საქართველო რჩებოდეს თავშესაფრის მაძიებელთათვის უსაფრთხო ქვეყნად.

ორგანიზაცია ,,კონსტიტუციის 42-ე მუხლის'' ადვოკატის არჩილ ჩოფიკაშვილის დახმარებით დაზარალებულ გ.ბ.-ს, საქართველოს მთავარ პროკურატურას უკანონო დაპატიმრების და სისხლის სამართლებრივი დევნით მიყენებული ზიანისთვის,  69,770 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 14 დეკემბრის
გადაწყვეტილება პროკურატურამ ზემდგომ ინსტანციაში, სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრა.

ამ საქმის განხილვა იმართება დღეს
თბილისის სააპელაციო სასამართლოში და  სავარაუდოდ დღესვე გახდება ცნობილი დაკმაყოფილდება თუ არა პროკურატურის საჩივარი.

2007 წელს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ხარისხის კონტროლის ოფიცერი გ.ბ. დააკავა. მას ბრალი ედებოდა  სსკ 182-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, რომელიც 11 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ბრალდებული გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს.

30-31 მაისს "კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა" ზუგდოდში ტრენინგები და იურიდიული კონსულტაციები ჩაატრარა.

კონსტიტუციის 42-ე მუხლი ახორციელებს პროექტს ,,ქალი მსჯავრდებულებისთვის, რომელთაც განუცდიათ ძალადობა და დისკრიმინაცია, და მათი დაუცველი შვილებისთვის სერვისების მიწოდების გაუმჯობესება“.

პროექტის საერთო მიზანია ქალი მსჯავრდებულების გაძლიერება, რომლებიც არიან ძალადობის და დისკრიმინაციის მსხვერპლი და ასევე მათი დაუცველი შვილების თანადგომა, მხარდაჭერის სერვისებზე გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობის საშუალებით

პროექტის ფარგლებში ხორციელდება შესაბამისი სარეაბილიტაციო და რეინტეგრაციის მხარდამჭერი სერვისების მიწოდება ქალი მსჯავრდებულებისათვის, რომლებიც იყვნენ ძალადობის, სტიგმის და დისკრიმინაციის მსხვერპლი;

მხარდამჭერი სერვისების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება იმ მოწყვლადი ბავშვებისთვის, რომლებზეც გავლენა იქონია დედების პატიმრობამ ან მსჯავრდებამ;

სახელმწიფო და არასახელმწიფო სერვისების მიმწოდებლების შესაძლებლობების და კოორდინაციის გაუმჯობესება, რათა უკეთ მიეწოდოთ სერვისები დაუცველ ქალებს და მათ შვილებს.

პროექტის ფარგლებში ფსიქო-სოციალური, სამედიცინო, იურიდიული და საგანმანათლებლო სერვისები სულ მიეწოდებათ 300 ბენეფიციარ ქალს (პატიმარი, ყოფილი პატიმარი და პრობაციონერი).

სამართლებრივი კონსულტაციების/დახმრების ბენეფიციართა რაოდენობა- 300, მათ შორის ასევე ბენეფიციარების არასრულწლოვანი, მოწყვლადი შვილები.

2018 წლის 14-18 მაისს, ჰააგაში სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსა და არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის ყოველწლიური სტრატეგიული მრგვალი მაგიდის შეხვედრების სერია გაიმართა.

შეხვედრები შეეხებოდა არასამთავრობო სექტორსა და სასამართლოს შორის თანამშრომლობის საკითხებსა და იმ გამოწვევებს, რომელთა წინაშე სასამართლო დგას გამოძიების წარმოებისას სხვადასხვა ქვეყნებში.

შეხვედრებს ესწრებოდნენ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლეები და პროკურორი, ასევე პროკურორის ოფისის, რეგისტრატურისა და სასამართლოს სხვა სექციების წარმომადგენლები, ხოლო არასამთავრობო სექტორის მხრიდან რომის სტატუტი წევრი სახელმწიფოებიდან ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციების წარმომადგენლები.

საქართველოდან შეხვედრებში მონაწილეობდნენ ფონდ ღია საზოგადოება - საქართველოს’’, ადამიანის უფლებათა ცენტრის, „კონსტიტუციის 42-ე მუხლის“, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის, წამების მსხვერპლთა ფსიქო სოციალური და სამედიცინო რეაბილიტაციის ცენტრისა და საერთაშორისო სამართლიანობის წარმომადგენლები. არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა ისაუბრეს 2008 წლის აგვისტოს ომთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიმდინარე გამოძიებასა და ამ პროცესთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა საქართველოში სასამართლოს ადგილობრივი ოფისის გაძლიერებისა და დამატებითი რესურსით, მათ შორის, ადამიანური რესურსებით აღჭურვის აუცილებლობაზე, ასევე აქტიური საინფორმაციო და ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებების განხორციელების საჭიროებაზე, მათ შორის, 2008 წლის აგვისტოს ომის შედეგად დაზარალებულ პირებთან, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს სამართალწარმოების პროცესში მათ უფლებებთან დაკავშირებით. ამასთან, ქართველმა მონაწილეებმა ხაზი გაუსვეს ომის შედეგად დაზარალებულ პირთა მძიმე სოციო-ეკონომიკურ მდგომარეობას და მოუწოდეს დაზარალებულთა ნდობის ფონდს საქართველოში განახორციელონ მხარდაჭერის პროგრამები ომის შედეგად დაზარალებულ პირთა დახმარების მიზნით.

მრგვალი მაგიდის შეხვედრებში არასამთავრობო ორგანიზაციების მონაწილეობა ფონდ ღია საზოგადოება - საქართველოს’’ ფინანსური მხარდაჭერით განხორციელდა.

 

22-23 მაისს „კონსტიტუციის 42-ე მუხლმა“ პროექტ "არჩევნები - თანაბარი უფლებები ყველა ამომრჩეველს" ფარგლებში ორი ტრენინგი ჩაატარა. 

პირველი ტრენინგი ჩაუტარდათ შშმ პირებს, რომლეთაც აქვთ ინტელექტუალური შეზღუდვა, ფსიქიკური პრობლემები თუ ფსიქო-სოციალური საჭიროები.
მეორე ტრენინგში მონაწილეობა მიიღეს თბილისის გამგეობების, პოლიტიკური პარტიებისა და ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წარმომადგენლებმა.

2014 წლის საკონსტიტუციოს გადაწყვეტილებით
შშმ პირებმა (ინტელექტუალური შეზღუდვის, ფსიქიკური პრობლემებისა თუ ფსიქო-სოციალური საჭიროების მქონე) მიიღეს არჩევნებში მონაწილეობის უფლება.

შშმ პირებისთვის არჩევნებში მონაწილეობის უფლების მიღება მნიშვნელოვანი ნაბიჯია მათი ინტეგრაციისთვის, თუმცა მათმა დიდიმა ნაწილმა ამ უფლების მინიჭების შესებ არაფერი იცის. ამიტომ ამ საკითხის მათთვის და საზოგადოებისთვი გაცნობისთვის კონსტიტუციის 42-ე მუხლი ახორციელებს პროექტს და გეგმავს საქართველოს 4 ქალაქში ტრენიგების ჩატარებას.

 


„კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ პროექტს "არჩევნები -თანაბარი უფლებები ყველა ამომრჩეველს" სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის ფინასური მხარდაჭერით ახორციელებს.

„კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ ახორციელებს პროექტს ,,ქალი მსჯავრდებულებისთვის, რომელთაც განუცდიათ ძალადობა და დისკრიმინაცია, და მათი დაუცველი შვილებისთვის სერვისების მიწოდების გაუმჯობესება“. პროექტის მიზანია ქალი მსჯავრდებულების გაძლიერება, რომლებიც არიან ძალადობის და დისკრიმინაციის მსხვერპლი და ასევე მათი დაუცველი შვილების თანადგომა, მხარდაჭერის სერვისებზე გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობის საშუალებით.

პროექტის ფარგლებში „კონსტიტუციის 42-ე მუხლის“ გუნდი სამართლებრივ დახმარებას უწევს ქალ პატიმრებს, პრობაციონერებს, ყოფილ პატიმრებსა და მათ არასულწლოვან შვილებს. ასევე უტარებს მათ ცნობიერების ამაღლების ტრენინგებს.

პროექტის მიმდინარეობისას სამართლებრივი დახმარება უკვე გაეწია 90 ბენფიციარს. ხოლო 11 ქალის ინტერესებს ორგანიზაცია წარმოადგენს სასამართლოსა და სხვადასხვა ადმინისტრაციულ ორგანოებში. აქედან დასრულებულია დავა 4 საქმეზე, ხოლო 7 დავა ისევ გრძელდება. დავები ძირითადად ეხება ქალთა სოციალურ და სამოქალაქო უფლებებს.

პროექტი ,,ქალი მსჯავრდებულებისთვის, რომელთაც განუცდიათ ძალადობა და დისკრიმინაცია, და მათი დაუცველი შვილებისთვის სერვისების მიწოდების გაუმჯობესება“ ხორციელედება ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით და გრძელდება 2019 წლის თებერვლამდე.

საია და კონსტიტუციის 42-ე მუხლი ეხმიანებიან ორ სისხლის სამართლის საქმეს, რომლებშიც სავარაუდოდ სასამართლო ხელისუფლების მაღალი თანამდებობის პირი ფიგურირებს. ერთ შემთხვევაში პროკურატურის მიერ გამოძიების გაჭიანურება, ხოლო მეორე შემთხვევაში პროკურატურასა და სასამართლოს მიერ ამ დრომდე განხორციელებული ხარვეზიანი მართლმსაჯულება ზიანს აყენებს სასამართლოს ავტორიტეტს, მის მიმართ ნდობას და საფრთხეს უქმნის სასამართლოს დამოუკიდებლობას.

2016 წლის აგვისტოში დაიწყო და კვლავ ჭიანურდება იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის, გიორგი მიქაუტაძის მიერ არასრულწლოვნის სავარაუდო ცემის ფაქტთან დაკავშირებული გამოძიება. მიუხედავად იმისა, რომ ამავე ფაქტიდან გამომდინარეობს და იმავე დღეს დაიწყო გამოძიება მოქალაქე თამარ ხაჭაპურიძის მიერ გიორგი მიქაუტაძის მიმართ სისხლის სამართლის კოდექსის 365-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის ფაქტზე (მოსამართლის მიმართ მუქარა სასამართლოში საქმის განხილვასთან დაკავშირებით), ამ საქმის გამოძიება დასრულებულია და ამჟამად საქმეს განიხილავს ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლო. ორივე საქმეზე წელიწად ნახევრის განმავლობაში განვითარებული მოვლენები მიუთითებს შერჩევით მიდგომაზე და აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ სასამართლო ხელისუფლების მაღალი თანამდებობის პირის მონაწილეობა ამ საქმეებში, კანონის უზენაესობის საწინააღმდეგოდ, ხელს უშლის მოქალაქის მიმართ სამართლიანი მართლმსაჯულების განხორციელებას.

გიორგი მიქაუტაძის მონაწილეობით მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმეებში ერთი მხრივ, საფრთხის ქვეშ არის მოქალაქეების სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზაციის მაღალი ინტერესი, ხოლო მეორე მხრივ, ის ფაქტი, რომ მიმდინარეობს გამოძიება იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის, გიორგი მიქაუტაძის მიერ არასრულწლოვნის შესაძლო ცემის ფაქტთან დაკავშირებით (ფაქტზე გავრცელებულია ვიდეო ჩანაწერიც), სერიოზულ ზიანს აყენებს მთლიანად სასამართლო ხელისუფლების ავტორიტეტს და სანდოობას. ასევე, არასრულწლოვნის ცემის ფაქტზე მიმდინარე გამოძიების გაჭიანურება სერიოზულ საფრთხეს უქმნის სასამართლოს დამოუკიდებლობას.

მოვუწოდებთ გიორგი მიქაუტაძეს:

· სასამართლო ხელისუფლების რეპუტაციის და მართლმსაჯულების განხორციელებისადმი საზოგადოების ნდობის დაცვის მიზნით, გადადგეს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის და შესაბამისად, საბჭოს მდივნის თანამდებობიდან;

მოვუწოდებთ საქართველოს მთავარ პროკურატურას:

· სწრაფად, ყოველმხრივ და ობიექტურად გამოიძიოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის მიერ თამარ ხაჭაპურიძის არასრულწლოვანი შვილის სავარაუდო ცემის ფაქტი.

მოვუწოდებთ საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს:

· შეასრულოს სასამართლო ხელისუფლების რეპუტაციის დაცვის მასზე დაკისრებული ფუნქცია და პროკურატურას მიმართოს მიმდინარე გაჭიანურებული გამოძიებების სწრაფად, ყოველმხრივ და ეფექტურად გამოძიების, საზოგადოებისათვის შესაბამისი ინფორმაციის დაუყოვნებლივ მიწოდების მიზნით.

დანართი:

იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის, გიორგი მიქაუტაძის მონაწილეობით დაწყებული ორი სისხლის სამართლის საქმის გარემოებები

საია იცავს თამარ ხაჭაპურიძის ინტერესებს სისხლის სამართლის საქმეში 2016 წლის 26 აგვისტოს მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, სადაც მას ბრალად ედება სისხლის სამართლის კოდექსის 365-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა (მუქარა ან ძალადობა სამართალწარმოების განხორციელებასთან, გამოძიებასთან ან დაცვის განხორციელებასთან დაკავშირებით) მოსამართლე გიორგი მიქაუტაძის მიმართ. ასევე, საია იცავს თამარ ხაჭაპურიძის არასრულწლოვანი შვილის ინტერესებს სისხლის სამართლის საქმის გამოძიების პროცესში, რომელიც ეხება იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის და მოსამართლის გიორგი მიქაუტაძის მიერ არასწრულწლოვანი ბავშვის სავარაუდო ცემის ფაქტს.

აღნიშნული საქმეების წარმოებისას, თავიდანვე გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი სამართალდამცავი ორგანოების და სასამართლოს მიუკერძოებლობის თაობაზე. შესაძლოა მათი მოქმედებები სცილდებოდეს მართლმსაჯულების ინტერესებს და კანონის უზენაესობის საწინააღმდეგოდ, მიზნად ისახავდეს თამარ ხაჭაპურიძის მიმართ მკაცრი მოპყრობის დემონსტრირებას, ან, გიორგი მიქაუტაძის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობისაგან არიდებას, მათ შორის, გამოძიების მიზანმიმართული გაჭიანურების გზით. ხსენებულ ფაქტს საია საჯარო განცხადებით ჯერ კიდევ 2016 წლის სექტემბერში გამოეხმაურა, სადაც მითითებულია იმ გარემოებების შესახებ, რამაც თავიდანვე კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა თამარ ხაჭაპურიძის მიმართ სამართლიანი მართლმსაჯულების განხორციელება: თამარ ხაჭაპურიძე და მისი მეუღლე დააკავეს გადაუდებელი აუცილებლობის საფუძვლით, თუმცა, აღნიშნული საფუძვლის არსებობა სათანადოდ არ იყო დასაბუთებული; არასათანადოდ იყო დასაბუთებული სასამართლოს განჩინება ხაჭაპურიძის მიმართ ყველაზე მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების - პატიმრობის შეფარდების შესახებ; კითხვის ნიშნის ქვეშ იდგა ბრალდებაში აღნიშნული ქმედების კვალიფიკაციის სისწორე და სასჯელის პროპორციულობა.

საქმეების ირგვლივ დღემდე განვითარებული მოვლენები კიდევ უფრო აღრმავებს ეჭვებს შერჩევით მართლმსაჯულებასთან და სასამართლოს დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებით:

· სახეზეა შერჩევითი მიდგომა ერთი ფაქტის გარშემო დაწყებული ორი სისხლის სამართლის საქმის გამოძიების სისწრაფესთან დაკავშირებით

მიუხედავად იმისა, რომ ორივე სისხლის სამართლის საქმე ერთ შემთხვევას ეხება და მტკიცებულებები ორივე საქმისთვის საერთოა, გამოძიება ჩატარდა, დევნა დაიწყო და სასამართლოში საქმე წარიმართა მხოლოდ ერთ საქმეზე, სადაც გიორგი მიქაუტაძე დაზარალებულია, ხოლო თამარ ხაჭაპურიძე ბრალდებული. ხოლო მეორე საქმე, სადაც შესაძლოა გიორგი მიქაუტაძის ბრალეული მოქმედება იკვეთებოდეს, თამარ ხაჭაპურიძის არასრულწლოვანი შვილის ცემის ფაქტზე, კვლავ გამოძიებაშია, სისხლისსამართლებრივი დევნა არ არის დაწყებული და წელიწადნახევარია გამოძიება ჭიანურდება. ამგვარი შერჩევითი მიდგომა არღვევს სახელმწიფოს ვალდებულებას, ყოველმხრივ, სრულყოფილად და მიუკერძოებლად აწარმოოს გამოძიება.

თამარ ხაჭაპურიძის ბრალდების საქმეზე გიორგი მიქაუტაძე ცნობილი იქნა დაზარალებულად. შესაბამისად, მას არ ჰქონია შეზღუდული საქმის მასალების გაცნობის, გამოძიების მიმდინარეობის შესახებ ინფორმაციის მიღების შესაძლებლობა. თამარ ხაჭაპურიძის შვილის ცემის საქმეზე ბავშვი არ არის ცნობილი დაზარალებულად, თამარ ხაჭაპურიძეს ხელი არ მიუწვდება მისი შვილის ცემის საქმესთან დაკავშირებულ მასალებზე, არ აქვს ინფორმაცია გამოძიების მიმდინარეობის შესახებ. ამასთან, საიას ხელთ არსებული ინფორმაციით, ამ საქმეზე გიორგი მიქაუტაძის მიმართ სისხლის სამართლებრივი დევნა დაწყებული არ არის. აღნიშნული გარემოებებიც მიანიშნებს შერჩევითი მართლმსაჯულების განხორციელებაზე.

· სამართლებრივად გაუმართავია თამარ ხაჭაპურიძისთვის ბრალის წარდგენა დანაშაულის დამამძიმებელ გარემოებაში, ჯგუფურად ჩადენის საფუძვლით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს 7-დან 10 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას.

გამოძიების ვერსიით, თამარ ხაჭაპურიძემ დანაშაული ჩაიდინა იმის გამო, რომ ჯერ კიდევ 2015 წელს მოსამართლე მიქაუტაძემ სასამართლოში მისი საქმე განიხილა. გამოძიების ვერსიის გათვალისწინების შემთხვევაში, მაშინაც კი თუ ხაჭაპურიძემ ჩაიდინა დანაშაული მოსამართლე მიქაუტაძის საქმიანობასთან დაკავშირებით, სამართლებრივად გაუმართავია თამარ ხაჭაპურიძის მიერ დანაშაულის ჯგუფურად ჩადენა. ჯგუფურად ჩადენილი დანაშაული უნდა ატარებდეს ურთიერთშეთანხმებად ხასიათს საერთო მიზნის მისაღწევად.

საქმის მასალების მიხედვით, თამარ ხაჭაპურიძის მეუღლე მას შემდეგ ჩაერთო კონფლიქტში, როდესაც ურთიერთობა დაიძაბა მოსამართლე მიქაუტაძესა და თამარ ხაჭაპურიძეს შორის, შესაბამისად, კახაბერ ხაჩიძის ქმედებები მიმართული არ ყოფილა მოსამართლის მიერ განხილულ საქმესთან დაკავშირებით. შესაბამისად, კახაბერ ხაჩიძის ქმედება არ ჯდება სსკ-ის 365-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ფარგლებში. მის მიერ განხორციელებული ქმედების სსკ-ის 365-ე მუხლით კვალიფიკაციამ გამოიწვია ქმედების დამამძიმებელ გარემოებად მიჩნევა. კერძოდ, დანაშაულის ჯგუფურად ჩადენა. აღნიშნული, თავის მხრივ, იწვევს თამარ ხაჭაპურიძისა და მისი მეუღლის მიმართ მოსალოდნელი სასჯელის გამკაცრებას.

· თამარ ხაჭაპურიძეს უკანონოდ ეზღუდება უფლება საქმეზე მოიპოვოს მისთვის სასარგებლო მტკიცებულება. პროკურატურის მხრიდან იკვეთება ხარვეზები გამოძიების ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად წარმართვასთან დაკავშირებით.

მიუხედავად მიმართვისა, პროკურორმა დაუსაბუთებლად უთხრა უარი თამარ ხაჭაპურიძეს ექსპერტიზის დასკვნის გადაცემაზე, რომლითაც დასტურდება, რომ მის შვილს მიღებული აქვს ჯანმრთელობის დაზიანება. აღნიშნული მტკიცებულება არც პროკურატურამ დაურთო თამარ ხაჭაპურიძის ბრალდების საქმეს. აღნიშნული წარმოადგენს საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის დარღვევას. ბრალდების მხარე ვალდებულია დაცვის მხარეს გადასცეს მის ხელთ არსებული გამამართლებელი მტკიცებულებები. ხოლო საქმის მწარმოებელი გამომძიებელი/პროკურორი ვალდებულნი არიან გამოძიება აწარმოონ ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად.

· გიორგი მიქაუტაძის იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნად ყოფნის პერიოდში თამარ ხაჭაპურიძის საქმის განმხილველი მოსამართლე ხვიჩა კიკილაშვილი უვადოდ იქნა დანიშნული მოსამართლის თანამდებობაზე ისე, რომ არც გიორგი მიქაუტაძემ და არც ხვიჩა კიკილაშვილმა არ უზრუნველყვეს არსებული ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილება.

2018 წლის 22 თებერვალს თამარ ხაჭაპურიძის საქმის განმხილველი მოსამართლე ხვიჩა კიკილაშვილი მოსამართლის თანამდებობაზე უვადოდ დაინიშნა. არც ხვიჩა კიკილაშვილს და არც გიორგი მიქაუტაძეს აღნიშნულ პროცესში არ განუცხადებიათ აცილების შესახებ მიუხედავად იმისა, რომ სახეზე იყო ინტერესთა კონფლიქტის შემთხვევა. გიორგი მიქაუტაძემ მონაწილეობა მიიღო ხვიჩა კიკილაშვილთან დახურულ გასაუბრებაში. მხოლოდ ამ ინფორმაციის მედიაში გავრცელების შემდეგ განაცხადა გიორგი მიქაუტაძემ, რომ მან ინტერესთა კონფლიქტის გამო ხვიჩა კიკილაშვილის დანიშვნის შესახებ კენჭისყრის პროცედურაში მონაწილეობა არ მიიღო. აღნიშნულმა გაამყარა ეჭვები იმის თაობაზე, რომ გიორგი მიქაუტაძე შესაძლოა გავლენას ახდენდეს საქმეზე მისაღებ გადაწყვეტილებაზე, ხოლო ხვიჩა კიკილაშვილი ექცეოდეს აღნიშნული გავლენის ქვეშ.

· გიორგი მიქაუტაძე მოიაზრება სასამართლო სისტემაში არსებული გავლენიანი ჯგუფის წევრად, რომელიც არასათანადო გავლენას ახდენს სასამართლოს და ინდივიდუალური მოსამართლეების დამოუკიდებლობაზე.

საზოგადოებაში მყარად არის ჩამოყალიბებული აზრი იმის თაობაზე, რომ სასამართლო სისტემაში მოქმედებს მოსამართლეთა გავლენიანი ჯგუფი, რომელიც არასათანადო გავლენას ახდენს სასამართლოს და ინდივიდუალური მოსამართლის დამოუკიდებლობაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით დაწყებულია 38 საზოგადოებრივი ორგანიზაციის კამპანია სახელწოდებით „მინდა ვენდო სასამართლოს“, რომლის ერთ-ერთი მოთხოვნა არის სასამართლო სისტემაში არსებული კლანური მმართველობის დაშლა. იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი მოიაზრება აღნიშნული გავლენიანი ჯგუფის წევრად, რაც ძირს უთხრის გიორგი მიქაუტაძის მონაწილეობით მიმდინარე სასამართლო განხილვებისადმი სისხლის სამართლის საქმეში ბრალდებულისა და საზოგადოების ნდობას და აზიანებს სასამართლოს რეპუტაციას.

· მოსამართლე გიორგი მიქაუტაძის მონაწილეობით მომხდარ ფაქტზე გამოძიება ჭიანურდება.

თამარ ხაჭაპურიძის შვილის ცემის ფაქტზე მიმდინარე გამოძიება წელიწადნახევარია ჭიანურდება. სისხლის სამართლის საქმეზე, რომელშიც ფიგურირებს მოსამართლე, გამოძიების ამგვარი გაჭიანურება სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ამ მოსამართლის დამოუკიდებლობას, მით უფრო, როცა აღნიშნული მოსამართლე იკავებს სასამართლო ხელისუფლებაში ერთ-ერთ მაღალ თანამდებობას - არის იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი, ხოლო 2016-2017 წლებში იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე. გარდა მოსამართლის უფლებამოსილებებისა, გიორგი მიქაუტაძეს აქვს ბევრი სხვა უფლებამოსილება, რომელიც დაკავშირებულია სასამართლოს დამოუკიდებლობასთან, მართლმსაჯულების ადმინისტრირებასთან, ინდივიდუალური მოსამართლეების საქმიანობასთან.

ვეხმაურებით 19 მარტს რუსთავი 2-ის შენობასთან განვითარებულ მოვლენებს და მოვუწოდებთ სამართალდამცავ ორგანოებს, იქონიონ მკაცრი პოლიტიკა ნებისმიერი იმ ქმედების მიმართ, რომელიც შეიცავს ძალადობას, მიმართულია ჟურნალისტური საქმიანობის ხელის შეშლისა და, ზოგადად, გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ.

აღსანიშნავია, რომ ეს არ არის „ქართული მარშის“ წევრების მიერ განხორციელებული აგრესიის პირველი შემთხვევა მათთვის მიუღებელი აზრის წინააღმდეგ. უკანასკნელი ერთი წლის განმავლობაში, მათი მხრიდან გამოვლენილი დანაშაულებრივი ხასიათის ქმედებები და თებერვალში დაანონსებული ე.წ. სახალხო პატრულის შემოღების ინიციატივა ცხადჰყოფს, რომ ისინი კვლავაც გააგრძელებენ ნებისმიერი მათთვის მიუღებელი ადამიანის ფიზიკურ შეურაცხყოფას და ეცდებიან განსხვავებული აზრის დანაშაულებრივი გზით ჩახშობას.

ამდენად, რუსთავი 2-თან დაკავშირებით გამოვლენილი აგრესიის კიდევ ერთი აქტი ნათლად აჩვენებს სახელმწიფოს მხრიდან ექსტრემიზმთან ბრძოლის კონკრეტული პოლიტიკის დასახვის საჭიროებას, რომელიც მიმართული იქნება ერთი მხრივ ამგვარი დანაშაულებრივი შემთხვევების დროული აღკვეთისა და შესაბამისი პირების მკაცრად დასჯისკენ, მეორე მხრივ კი ასეთ შემთხვევათა პრევენციისაკენ.

აღსანიშნავია, რომ საჯაროდ გავრცელებულ მასალაში, რომელიც ტელეკომპანიის თანამშრომლებზე თავდასხმას ასახავს, იკვეთება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნები. მათ შორის აღნიშვნის ღირსია სსკ-ის 143-ე მუხლი (თავისუფლების უკანონო აღკვეთა), ასევე სსკ-ს 154-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაული, რაც გულისხმობს ჟურნალისტისათვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლას, თუმცა შსს-მ გამოძიება მხოლოდ სსკ-ს 126-ე (ძალადობა) და 187-ე (სხვისი ნივთის ან ქონების დაზიანება) მუხლებით დაიწყო. ამასთან, შსს-ს მიერ გავრცელებული განცხადებით, ე.წ. ქართული მარშის აქტივსტები დაკავებულნი არიან ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე (წვრილმანი ხულიგნობა) და 173-ე (სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომლის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა) მუხლებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევებისათვის. აქვე მისასალმებელია 21 მარტს, შსს-ს მიერ ჯგუფური ხულიგნობის ბრალდებით (სსკ-ს 239-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტი) ლადო სადღობელაშვილის და სხვა 4 პირის დაკავება.

აქვე აღვნიშნავთ, რომ დაუშვებლად მიგვაჩნია ე.წ. რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფის” თავიდან აცილების მოტივით გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა. გამოხატვის თავისუფლების ძირითად არსს წარმოადგენს სწორედ შესაძლებლობა, გვქონდეს მათ შორის კრიტიკული, შოკისმომგვრელი და თუნდაც შეურაცხმყოფელი აზრის გამოხატვის უფლება. რელიგიური გრძნობები კი (რომელიც ნებისმიერ შემთხვევაში სუბიექტური და ინდივიდუალურია) არ და ვერ იქნება ის საფუძველი, რომელიც გაამართლებს ამგვარ შეზღუდვას. ნებისმიერი ასეთი მცდელობა ახალისებს „ინკვიზიციური“ წარსულის აღდგენას, რომელიც აუცილებლად იქონიებს მსუსხავ ეფექტს საზოგადოებაში ჯანსაღი კრიტიკის არსებობაზე.[1]

ძალადობის, შეუწყნარებლობის და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის ფაქტებზე სახელმწიფოს მხრიდან არასათანადო რეაგირება ახალისებს ექსტრემისტულ ჯგუფებსა და დანაშაულებრივ ქმედებებს. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია, აღნიშნულ ფაქტზე სახელმწიფომ აწარმოოს დროული და ობიექტური გამოძიება, მოახდინის დანაშაულის ზუსტი კვალიფიკაცია, გამოიყენოს ადეკვატური სასჯელი ყველა იმ პირის მიმართ ვისი ბრალეულობაც იკვეთება, დაიცვას მედიის, სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება და განხორციელებულ ღონისძიებებთან დაკავშირებით მოახდინოს საზოგადოების ინფორმირება.

ასევე, მივმართავთ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრს, შეხვდეს ადამიანის უფლებების საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციებს და გააცნოს, თუ რა ნაბიჯებს დგამს სახელმწიფო სიძულვილით მოტივირებული (და გამოხატვის თავისუფლების წინააღმდეგ მიმართული) დანაშაულების წინააღდეგ საბრძოლველად და მიაწოდოს ინფორმაცია ამგვარ დანაშაულებზე გამოძიების მიმდინარეობის შესახებ.

საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა (GDI)

თანასწორობის მოძრაობა (Equality Movement)

საქართველოს რეფორმების ასოციაცია (GRASS)

საერთაშორისო გამჭირვალობა-საქართველო (TI)

ტოლერანტობისა და მრავალფეროვნების ინსტიტუტი (TDI)

სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება (ISFED)

კონსტიტუციის 42-ე მუხლი

საფარი

მედიის განვითარების ფონდი (MDF)



[1] ე.წ. რელიგიური გრძნობების შეურაცხყოფისათვის დასჯადობასთან დაკავშირებით პლატფორმა „არა-ფობიას“ პოზიცია უფრო ვრცლად შეგიძლიათ იხილოთ ამ ბმულზე http://gdi.ge/ge/news/samoqalaqo-platformis-ara-fobias-gancxadeba-religiuri-grdznobebis-sheuracxyofis-dasdjadobis-shesaxeb-kanonproeqtis-taobaze.page

2 მარტს, ქართული კოალიციის წევრი 5 არასამთავრობო ორგანიზაცია (ადამიანის უფლებათა ცენტრი, კონსტიტუციის 42-ე მუხლი, საერთაშორისო სამართლიანობა, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია და წამების მსხვერპლთა ფსიქოსოციალური და სამედიცინო რეაბილიტაციის ცენტრი) სოფელ მოხისში ჩავიდა, სადაც 2008 წლის ომის შედეგად დაზარალებულ ადამიანებს შეხვდა.

შეხვედრა შეეხებოდა სისხლის სამართლის საერთაშორისო (ჰააგის) სასამართლოს (ICC) მიერ 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ჩადენილი დანაშაულების გამოძიებას, რომელიც სასამართლოს პროკურორის ოფისმა 2 წლის წინ დაიწყო.

არასამთავრობო ორგანიზაციათა კოალიცია წარმოადგენს ომის შედეგად დაზარალებული ასობით ადამიანის ინტერესებს ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე, მათ შორის სტრასბურგისა დაჰააგის სასამართლოებში.

სოფელ მოხისის დევნილთა ჩასახლებაში დღევანდელი შეხვედრის მიზანი იყო დაზარალებულებთან გასაუბრება, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს შესახებ და მიმდინარე გამოძიების ფარგლებზე ინფორმაციის მიწოდება, ასევე იმ საჭიროებების კვლევა, რაც ჩასახლებაში მცხოვრებ დაზარალებულ მოსახლეობას გააჩნია. მოსახლეობის ინდივიდუალური გამოკითვა მოხდა სპეციალურად შედგენილი კითხვარების მეშვეობით. შეგროვებული ინფორმაცია ანალიტიკური დამუშავების შემდეგ მიეწოდება სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს სხვადასხვა ორგანოებს და დაზარალებულთა ნდობის ფონდს. გარდა ამისა, კოალიციას დაგეგმილი აქვს ანალოგიური გამოკითხვის ჩატარება სხვადასხვა ჩასახლებებში და მოგროვებული ინფორმაციის საფუძველზე სპეციალური ანგარიშის მომზადება, რომელიც ომიდან 10 წლის შემდგომ არსებული მდგომარეობის აღწერას მოიცავს.

კოალიციის წევრი ორგანიზაციები დაზარალებულებთან საინფორმაციო შეხვედრებსა და მათი საჭიროებების შესახებ ინფორმაციის შეგროვებას კიდევ რამდენიმე თვე გააგრძელებენ.